Van Zweedse zending naar Abafundi Distance Group

Tegen het einde van de 19de eeuw stroomden kolonisten onafgebroken het huidige KwaZulu-Natal binnen. Onder hen bevonden zich zendelingen uit verschillende Europese landen. De meeste Zweedse zendelingen waren vrouwen. Ze speelden een belangrijke rol in het opzetten van onderwijs en kinderzorg en bij het doen van huisbezoeken. Ze werden gestuurd door drie verschillende zendingsorganisaties: de Lutherse Church of Sweden Mission, (21 vrouwen en 4 mannen tussen 1876 en 1900), de Independent Baptist Union (7 vrouwen en 4 mannen tussen 1892 en 1900) en de Swedish Holiness Mission (8 vrouwen en 6 mannen tussen 1889 en 1900).

Swedish Holiness Mission in KwaZulu-Natal

De Swedish Holiness Mission was het initiatief van een aantal kerken voort- gekomen uit de 19de eeuwse Opwekkings- beweging, in het bijzonder de Evangeliske Fry Kyrkan. Persoonlijke roeping, bekering en vastberadenheid waren de meest opvallende kenmerken van de zendelingen en dezelfde eigenschappen werden verwacht van de nieuwe bekeerlingen. Polygamie, het huwelijk van een man met meerdere vrouwen, werd geduld, maar de verering van voorouders werd streng veroordeeld. De afwijzing van de voorouderverering leidde op sommige plaatsen tot felle reacties. Zo werden bijvoor- beeld in 1913 ten westen van Pietermaritz- burg, een aantal zendelingen en evangelisten van de Swedish Holiness Mission afgetuigd in opdracht van inkosi Maduna Zondi.
De stadszending in Pietermaritzburg was het initiatief van Emelie Häggberg. Anderen trokken naar meer rurale gebieden. En tegen het einde van de 19de eeuw werkte de Swedish Holiness Mission vanuit drie centra: Pietermaritzburg (zo’n 80Km ten westen van Durban) en langs de kust Bethel (zo’n 100Km naar het noorden) en Bathania (zo’n 100Km naar het zuiden).

Het Zuiden van KwaZulu-Natal

2013 09 01 Map KZN Abafundi
Bethania werd gevestigd zo’n 20Km ten zuidwesten van Port Shepstone op een stuk grond geschonken door inkosi Dwalane voor het oprichten van een kerkgebouw, een kostschool en de verblijven van de bewoners van de post. Van hieruit werd in de omgeving een aantal buitenposten opgericht, die zich later ontwikkelden tot zelfstandige circuits: Filippi (ten zuidoosten van Harding, ongeveer 50Km landinwaards), Thongasi (ten noorden van Port Edward), Mbizane (in Gcilima, ten westen van Southbroom) en Bethania (rond de oorspronkelijke zendingspost). In 1962 besloten de Zweedse zendelingen het proces van verzelfstandiging af te ronden met de overdracht van de kerkelijke verantwoor- delijkheden aan plaatselijke predikanten en evangelisten als Gumbi ((in Bethania), Mzelemu (in Tshelimahlamvu, nu ‘Oshabeni’), Mzotho (in Bhoyibhoyi), Mbambo (in Langibalela, nu ‘KwaLuhlaza’) en Mzindle (in Nsimbi), die samen met hun gezinnen een belangrijke rol speelden in de ontwikkeling van de Holiness Union Church.

Bafana’s Jeugd en Werk

Bafana Henry Gwacela werd geboren in 1958 in Roseland (ten westen van Margate). Hij was de jongste zoon van een populaire inyanga (een traditionele kruiden- dokter) met een groot gezin, zes vrouwen en in totaal 24 kinderen. Bafana’s moeder, de vierde vrouw, was lid van de Holiness Union Church van evangelist Mzobe. In zijn jeugd ging Bafana naar de zondagsschool en genoot hij van de Bijbel-verhalen op de basisschool. Maar vanaf de middelbare school had hij niets meer met het geloof. Vanaf 1965 werd de familie Gwacela tot drie maal toe door de overheid gedwongen te verhuizen en kwamen ze uiteindelijk terecht in Gamalakhe, een township waar Bafana nog steeds woont, nu met zijn eigen gezin.

2013 09 01 Bafana Gwacela

Hoewel hij officieel in Gamalakhe woonde, verbleef Bafana het grootste deel van zijn leven in de meer noordelijke delen van KwaZulu-Natal. Op 19-jarige werkte hij als leraar isiZulu bij het volwassenenonderwijs. Daarna werkte hij een half jaar in een hotel als portier en bordenwasser. Van 1980 tot 1984 volgde hij een opleiding Natuurbehoud. En van 1985 tot 1987 werkte hij als Parkwachter. Vervolgens , van 1988 tot 2003, werkte hij voor het Departement voor Landzaken in Port Shepstone. En tenslotte, in 2004, vond hij werk bij de Durban Metropolitan Municipality als Coördinator van ontwikkelingsprojecten in het gebied rond Durban.

Huwelijk en Kerklid

Bafana trouwde in 1985. Zijn vrouw was opgegroeid in de Methodisten Kerk, maar na hun huwelijk werd ze lid van de Holiness Union Church. Bafana herinnert zich dat hij blij was met een christelijke vrouw, omdat zij zich waarschijnlijk niet zou inlaten met andere mannen. Ze zijn intussen 28 jaar gelukkig getrouwd en gezegend met vier kinderen. In 1995, tijdens een begrafenisdienst voor een tante, een zuster van zijn moeder, werd Bafana getroffen door een preek over Openbaringen 20:12-15, speciaal door de vraag of zijn naam geschreven stond in het Boek van de Levenden. Naar aanleiding hiervan besloot hij zijn leven te veranderen. Hij stopte met roken en drinken, verbrak de relatie met bepaalde vrienden en werd lid van de Holy Union Church. Daar werd hij na een paar jaar gevraagd evangelist te worden en leider van de gemeente in Nodalane.

Zichtbare Preken

In de loop van 2012 besloot de kerkleiding alle mannelijke leden te vragen de diploma-cursus van het Mukhanyo Theological College te volgen. En zo kwam Bafana terecht bij de Abafundi Distance Group in Pinetown, vlak bij zijn werk. Wat hij vooral in de cursus waardeert is de training in de uitleg van de Bijbel. Dat kan hij direct toepassen zowel in de kerk als in zijn werk. “Op m’n werk ben ik een christen,” zo stelt hij. “Je bent overal en altijd christen, wat je ook doet. Je preekt in de eerste plaats met je daden.”
Dit bericht is ook beschikbaar in PDF-formaat: Bafana Henry Gwacela.

Riens de Haan
2 september 2013